دود بر فراز زاگرس؛ وقتی آتشِ مزارع، نفس لرستان را می‌گیرد

پایگاه خبری تحلیلی بانگ بیشه؛ رضوان پاک منش – آتش زدن کاه و کلش که اگرچه برخی کشاورزان آن را راهی سریع و کم‌هزینه برای آماده‌سازی زمین می‌دانند، اما در واقع خسارت‌های جبران‌ناپذیری به منابع طبیعی، اراضی ملی و محیط زیست استان وارد می‌کند.

لرستان به‌عنوان یکی از استان‌های برخوردار از جنگل‌ها و مراتع ارزشمند زاگرس، بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفاظت از سرمایه‌های طبیعی خود است. آتش‌زدن بقایای کشاورزی نه‌تنها موجب از بین رفتن مواد آلی و میکروارگانیسم‌های مفید خاک می‌شود، بلکه با کوچک‌ترین وزش باد می‌تواند به مراتع، جنگل‌ها و اراضی ملی مجاور سرایت کرده و آتش‌سوزی‌های گسترده و پرهزینه‌ای را رقم بزند.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که بخش قابل توجهی از حریق‌های عرصه‌های طبیعی لرستان، از همین آتش‌های به ظاهر کنترل‌شده آغاز شده‌اند. در شرایطی که گرمای هوا، خشکسالی و کاهش رطوبت پوشش گیاهی، خطر آتش‌سوزی را دوچندان کرده است، یک بی‌احتیاطی ساده می‌تواند صدها هکتار از منابع طبیعی را نابود کند؛ منابعی که احیای آن‌ها گاه ده‌ها سال زمان نیاز دارد.

علاوه بر تهدید جنگل‌ها و مراتع، دود ناشی از سوزاندن کاه و کلش سلامت شهروندان را نیز به خطر می‌اندازد. افزایش ذرات معلق در هوا، کاهش کیفیت تنفس و ایجاد مشکلات برای بیماران تنفسی از جمله پیامدهای این اقدام است. از سوی دیگر، سوزاندن بقایای گیاهی باعث کاهش حاصلخیزی خاک و افزایش وابستگی به کودهای شیمیایی می‌شود که در نهایت هزینه تولید را برای خود کشاورزان افزایش خواهد داد.

کاه و کلش در شعله‌ها؛ تهدید خاموش برای جنگل‌های زاگرس

درمنان فرماندر خرم آباد با اشاره به افزایش خطر آتش‌سوزی در فصل برداشت اظهار کرد: آتش‌زدن کاه و کلش و پسماندهای کشاورزی علاوه بر تهدید منابع طبیعی و اراضی ملی، موجب کاهش حاصلخیزی خاک، از بین رفتن مواد آلی زمین، افزایش آلودگی محیط زیست و بالا رفتن احتمال وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده در مراتع و مزارع می‌شود.

فرماندار خرم‌آباد خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع طبیعی و اراضی کشاورزی نیازمند همکاری و مشارکت همه مردم است و انتظار می‌رود کشاورزان با رعایت اصول فنی و زیست‌محیطی، نقش مؤثری در صیانت از سرمایه‌های طبیعی منطقه ایفا کنند.

کارشناسان بخش کشاورزی و منابع طبیعی بر این باورند که استفاده از روش‌های جایگزین مانند خرد کردن بقایا و بازگرداندن آن‌ها به خاک، تولید کمپوست و بهره‌گیری از بقایای گیاهی در تغذیه دام، می‌تواند ضمن حفظ محیط زیست، به بهبود کیفیت خاک و افزایش بهره‌وری مزارع نیز کمک کند.

حفاظت از طبیعت لرستان تنها وظیفه دستگاه‌های اجرایی نیست؛ بلکه نیازمند مشارکت همه بهره‌برداران و شهروندان است. امروز هر شعله‌ای که در یک مزرعه روشن می‌شود، ممکن است فردا جنگل‌های بلوط زاگرس را تهدید کند. برای حفظ این میراث ارزشمند، باید فرهنگ «مدیریت پسماندهای کشاورزی» جایگزین «سوزاندن بقایا» شود تا آسمان لرستان از دود و طبیعت آن از آتش در امان بماند.